Vlaanderen staat aan top van elektrisch autodelen

Autodelen in Vlaanderen

Minister van Stedenbeleid Somers (Open VLD) stelde gisteren zijn klimaatplan voor. Gedeelde mobiliteit wordt daarbij opgenomen als één van de drie werven. Autodelen in Vlaanderen zit immers in de lift, zo bleek uit een eerder persbericht van sectororganisatie Autodelen.net. Het aantal Vlaamse autodelers klom in 2019 naar 86.000, goed voor een stijging van bijna 25% in vergelijking met 2018. Opvallend daarbij: de sterke groei van e-autodelen. 

De Vlaming en elektrische voertuigen, het blijft anno 2020 nog steeds een moeilijke combinatie. Eind 2019 bestond 1,65% van de totale vloot uit milieuvriendelijke wagens. Slechts 0,39% (=13.754 wagens) van de ingeschreven voertuigen hebben een 100% elektrische aandrijving (bron). Ter vergelijking: bij onze noorderburen bestaat het marktaandeel momenteel uit 1,26% (bron).

©Jasper Leonard

Op vlak van elektrisch autodelen doet Vlaanderen het echter wél goed. In 2019 verdubbelde het aantal deelwagens t.o.v. 2018. Vandaag is er in 43 Vlaamse steden en gemeenten minstens één elektrisch deelvoertuig beschikbaar. Oost-Vlaanderen trekt daarbij de kop. In één op de vier Oost-Vlaamse gemeenten is vandaag een elektrische deelwagen aanwezig. Antwerpen volgt op plaats twee, gevolgd door Vlaams-Brabant, West-Vlaanderen en Limburg (bijlage 1). 

Momenteel rijden er 353 e-deelwagens rond in Vlaanderen, goed voor 15% van het totaal aantal deelwagens en 2,6% van het aantal Vlaamse elektrische wagens. Dit is meer dan een verdubbeling t.o.v. 2018 (7%) en meer dan bij onze noorderburen (6,8%). De stijging is vooral te wijten aan de sterke groei binnen het roundtrip autodelen, waar 20% van de deelauto’s 100% elektrisch is (bijna het zevenvoudige van in Nederland), dit verspreid over 8 verschillende operatoren. Vlaanderen doet daarmee ook beter dan Duitsland (5,2%) en het VK (11,3%) (ter info: systemen waarbij de voertuigen naar dezelfde plaats of zone moeten terugkeren noemen we roundtrip. Bij free floating hebben de wagens geen vaste plaats of zone en kunnen ze overal in de stad achtergelaten worden). Binnen het free-floating segment merken we een stabilisatie van het aantal e-deelwagens (80% van de vloot). Bij het kostendelend autodelen tussen particulieren zien we een kleine toename richting de 2% van de totale vloot. Dit is echter nog steeds een pak hoger dan het private bezit van elektrische wagens (0,39%).

OORZAKEN

Dat het aandeel van elektrische deelwagens in België hoger ligt dan in andere landen heeft verschillende redenen. “Allereerst merken we dat bij nieuwe start-ups zoals Kenis Share, Valckenier Share, Stapp.in en Poppy minstens een deel van hun vloot elektrisch is. Sommige bedrijven zoals Partago, Battmobiel, Coopstroom en Zen Car trekken zelfs uitsluitend de kaart van e-autodelen. Dit in combinatie met gevestigde waarden als Cambio die stelselmatig hun vloot vergroenen, zorgt voor een sterke toename van het aantal voertuigen en gebruikers”, aldus Jeffrey Matthijs van Autodelen.net (bijlage 2). “Toch merken we bij gebruikers af en toe nog koudwatervrees om een elektrische deelwagen te gebruiken, een vrees die snel verdwijnt éénmaal ze de voordelen van elektrisch rijden ervaren. Elektrisch autodelen is immers een dubbele winst: milieuvriendelijk rijden én minder wagens ”.

Daarnaast zien we dat lokale overheden en bedrijven op dit moment de grote motoren zijn van de uitbreiding van e-autodelen. Meer en meer overheden maken gebruik van een aanbod van elektrische deelauto’s in de gemeente of delen hun eigen elektrische voertuigen met de burgers na de uren, iets wat vanuit de Vlaamse Overheid sterk wordt gestimuleerd. Zo waren er de afgelopen jaren  subsidiemogelijkheden vanuit Departement Omgeving voor investeringen in laadinfrastructuur en elektrische deelwagens. Het is dan ook positief om te lezen dat minister Somers gisteren aankondigde dat deelmobiliteit één van de drie klimaatwerven wordt voor lokale overheden. Dit zal de groei van elektrisch autodelen alleen maar doen versnellen.

Een derde factor die bijdraagt aan de groei van e-autodelen zijn de diverse premies voor autodeelaanbieders. Zo zijn er in Gent en Leuven mogelijkheden om een premie te ontvangen van respectievelijk €6000 en €4000 voor een elektrische deelwagen. Tot eind vorig jaar kon de Vlaamse zero-emissiepremie ook gebruikt worden voor e-autodelen (max. €200.000 per jaar). De afschaffing van deze laatste kan in de toekomst zorgen voor een vertraging van de groei.

VERBETERPUNTEN

Ondanks de groei zijn er in Vlaanderen toch nog een aantal werkpunten om e-autodelen verder te doen groeien. De afschaffing van de zero-emissiepremie zal ongetwijfeld voor een tijdelijke daling van de groei zorgen. Nochtans was deze premie zeer effectief voor autodelen. “Elke e-deelwagen bereikt immers gemiddeld 16 unieke gebruikers, wat veel kosten-efficiënter is dan het subsidiëren van privébezit van e-wagens”, aldus Matthijs. Daarnaast is in de grootsteden op dit moment de vraag naar e-deelwagens groter dan het aanbod aan laadinfrastructuur (Het Nieuwsblad, 04-02-2020). Vlaanderen moet de komende jaren dan ook volop blijven inzetten op het plaatsen van laadinfrastructuur. Bovendien moeten lokale overheden ondersteund worden in het opzetten en aantrekken van deelsystemen en de communicatie ervan zodat de toekomst daadwerkelijk gedeeld en zero-emissie wordt!